Article · Вестник КазАТК · June 3, 2025
УНИВЕРСИТЕТ ЖЕЛІСІ ҮШІН АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК ҚҰРАЛДАРЫН ТАҢДАУ МІНДЕТІНДЕГІ ЭВОЛЮЦИЯЛЫҚ МОДЕЛЬДЕУ
Valeriy Lakhno, Жулдыз Алимсеитова, Ерболат Каламан
Abstract
Қазақстан университеттерінің таратылған есептеу желілері - бұл білім беру, ғылыми және әкімшілік процестерді қолдауды қамтамасыз ететін күрделі ақпараттық инфрақұрылымдар. Олардың сенімділігі мен қауіпсіздігі университеттің ақпараттық-білім беру ортасының қорғалуына тікелей әсер етеді, өйткені оқытуды цифрландыру жағдайындағы есептеу желісі цифрлық білім беру платформаларына, қашықтықтан оқыту жүйелеріне және ғылыми ресурстарға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Мақалада енгізу құнын, жүйенің интегралды сенімділігін және өзекті қауіптерді жабуды ескере отырып, университеттің таратылған есептеу желісі үшін ақпаратты қорғау құралдарын таңдауды оңтайландырудың көп өлшемді моделі қарастырылады. Университеттің ақпараттық-білім беру ортасының құрамдас бөлігі ретінде бюджеттік шектеулер мен университеттің таратылған есептеу желісінің ерекшеліктерін ескере отырып, NSGA-II алгоритмін қолдана отырып, Python тілінде модельдің бағдарламалық іске асырылуы әзірленді және сыналды. Әзірленген бағдарламалық өнімнің көмегімен зерттеуде көрсетілген тәсілдің тиімділігін растайтын есептеу эксперименттері орындалды. Бұл ретте, бұл бағдарламалық өнім бюджеттік шектеулерге және қауіптердің ерекшелігіне байланысты, ҚР университетінің ақпараттық-білім беру ортасының киберқауіпсіздік деңгейін арттыруға ықпал ете отырып, университеттің таратылған есептеу желісі үшін ақпаратты қорғау жүйесінің конфигурацияларын бейімдеп таңдауды қамтамасыз етеді.
More by Valerii Lakhno
- Network-Aware Cloud Integration with Uncertainty-Gated Pareto Decisions: A Formal Cognitive Architecture with Exact Computational VerificationFuture Internet · 2026
- Cloud-Integration MCDM: Network-Aware Extension and Uncertainty-Gated AdmissionZenodo · 2026
- Developing the Methodological Competence of Future IT Engineers in the Republic of Kazakhstan Through Problem-Oriented LearningEducation Sciences · 2026
- АДАМИ ФАКТОРДЫ ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП, АҚПАРАТТЫҚ-БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІНІҢ ТӘУЕКЕЛДЕРІН БАҒАЛАУ МОДЕЛІНаучный журнал "Вестник Актюбинского регионального университета имени К Жубанова" · 2026
