Article · Geography and water resources · January 1, 2026
ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖЕРАСТЫ СУЛАРЫНЫҢ ГИДРОХИМИЯЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРІ ҮШІН ӨЛШЕУ БЕЛГІСІЗДІГІН ISO GUM ТӘСІЛІМЕН КЕШЕНДІ БАҒАЛАУ
М. Әбдіжәлел, Sultan Tazhiyev, Yermek Murtazin, Darkhan Yerezhep
Abstract
Антропогендік жүктеменің артуы және климаттың өзгеруі жағдайында Оңтүстік Қазақстан өңірінде жайылымдық аумақтарды тұрақты сумен қамтамасыз ету мал шаруашылығын дамыту мен аймақтық азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды факторына айналып отыр. Өңірдегі жайылымдық жерлердің едәуір бөлігі су ресурстарының айқын тапшылығын бастан кешіруде, ал жерасты сулары мал суару үшін негізгі әрі көп жағдайда жалғыз сенімді су көзі болып табылады. Осыған байланысты жайылымдық ресурстарды ұтымды пайдалану және су шаруашылығы инфрақұрылымын жоспарлау үшін жерасты суларының сапасын ғылыми тұрғыдан негізделген әрі сенімді бағалау аса қажет. Осы зерттеудің мақсаты – Оңтүстік Қазақстандағы жайылымдық аумақтарды сумен қамтамасыз ету үшін пайдаланылатын жерасты суларының сапасына кешенді баға беру. Бұл мақсатқа қол жеткізу үшін гидрохимиялық талдау және су сапасының интегралдық көрсеткіштері қолданылды. Зерттеу жерасты суларының негізгі физика-химиялық параметрлерін талдауды, оларды ұлттық және халықаралық санитарлық-гигиеналық және су шаруашылығы стандарттарына сәйкес жіктеуді, сондай-ақ жерасты суларының мал шаруашылығы мақсатында жарамдылығын бағалау үшін Су сапасының индексін (Water Quality Index, WQI) есептеуді қамтиды. Зерттеу барысында жерасты сулары сапасының кеңістіктік әртектілігін және жекелеген көрсеткіштер нормативтік шекті мәндерге жақындайтын жоғары тәуекел аймақтарын анықтауға ерекше назар аударылды. Алынған нәтижелер жайылымдық сумен жабдықтау жүйелерін дамыту үшін басым аумақтарды айқындауға мүмкіндік береді және Оңтүстік Қазақстанның құрғақ және шөлейт аймақтарында жерасты су ресурстарын тұрақты пайдалану бағытында негізделген басқарушылық шешімдер қабылдау үшін ғылыми негіз болып табылады. Т
More by Darkhan Yerezhep
- Integrated Assessment of Groundwater Quality, Infrastructure, and Livestock-Watering Suitability in Western KazakhstanResources · 2026
- Groundwater Quality and Water Security for Sustainable Pastoral Development in Arid Central Kazakhstan: Geogenic and Anthropogenic ControlsSustainability · 2026
- Machine Learning Framework for Cross-Ranking Analysis and Estimation of University Positions in Global RankingsInformation · 2026 · Citations: 1
- Hydrogeochemistry of Lithium-Bearing Brines of the Shu-Sarysu Sedimentary BasinWater · 2026 · Citations: 1